รากฟัน – ส่วนสำคัญที่ซ่อนอยู่ใต้เหงือก
เวลาที่เราพูดถึงคำว่า “ฟัน” ภาพที่หลายคนนึกออกมักเป็นฟันสีขาวเรียงตัวสวย ที่เห็นเวลายิ้มออกมา แต่รู้ไหมว่า ฟันของเรายังมีอีกส่วนหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน เพียงแค่ซ่อนตัวอยู่ใต้เหงือกเท่านั้นเอง ส่วนที่ว่านี้คือ “รากฟัน” (Tooth Root) — ตัวเล็ก ๆ ที่คอยยึดให้ฟันของเรามั่นคงอยู่ในที่ของมัน
ถ้าจะเปรียบให้เห็นภาพง่าย ๆ รากฟันก็เหมือน “รากไม้” ที่แผ่กระจายอยู่ใต้ดิน คอยยึดลำต้นให้ตั้งมั่นแข็งแรง ฟันของเราก็เช่นกัน หากไม่มีราก ฟันก็จะไม่สามารถยึดติดอยู่กับขากรรไกรได้แน่น และคงอยู่กับเราได้ยาวนานอย่างทุกวันนี้
ส่วนประกอบของรากฟัน
ถึงแม้เราจะมองไม่เห็นรากฟัน แต่ภายในก็มีโครงสร้างที่ซับซ้อนและน่าทึ่งมากทีเดียว
ซีเมนต์เคลือบรากฟัน (Cementum)
เป็นชั้นคล้ายเคลือบฟัน แต่บางกว่าและมีสีเหลือง ทำหน้าที่หุ้มรากฟัน ช่วยให้เอ็นยึดฟัน (periodontal ligament) เกาะติดกับกระดูกขากรรไกรได้แน่น
เอ็นยึดฟัน (Periodontal ligament)
เป็นเส้นใยเล็ก ๆ ที่ยึดรากฟันกับกระดูกเบ้าฟัน ทำหน้าที่ซับแรงเคี้ยว ลดแรงกระแทก และทำให้ฟันมีความยืดหยุ่นเล็กน้อย
โพรงประสาทฟัน (Pulp canal)
เป็นส่วนต่อเนื่องจากโพรงประสาทฟันในตัวฟัน มีเส้นเลือดและเส้นประสาทวิ่งลงไปเลี้ยงรากฟัน
หน้าที่ของรากฟัน
ยึดฟันให้ติดแน่นกับขากรรไกร
รองรับแรงบดเคี้ยว
ส่งผ่านความรู้สึก (เช่น ปวดหรือเสียวฟัน) ผ่านเส้นประสาท
มีหลอดเลือดเลี้ยง ทำให้ฟันยังมีชีวิต
ปัญหาที่พบบ่อยในรากฟัน
รากฟันแม้จะซ่อนอยู่ แต่ก็อาจมีปัญหาได้เช่นกัน
ฟันร้าวหรือรากฟันแตก
มักเกิดจากการกระแทกหรือแรงบดเคี้ยวรุนแรง
โรคปริทันต์ (Periodontitis)
การอักเสบของเหงือกและเอ็นยึดฟัน ทำให้รากฟันและกระดูกละลาย ฟันโยก
การติดเชื้อที่โพรงประสาทรากฟัน
เกิดจากฟันผุที่ลุกลามถึงโพรงประสาท ทำให้มีอาการปวด บวม หรือเกิดหนอง
รากฟันละลาย (Root resorption)
ภาวะที่รากฟันสั้นลงหรือละลายไปเอง พบได้ในบางโรคหรือบางกรณีหลังจัดฟัน
แนวทางการรักษา
เมื่อรากฟันมีปัญหา ทันตแพทย์จะประเมินความเสียหายและเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุด
